دوستِ من!

• در اینکه خشونت در هر کجا و  به هر شکلی پذیرفتنی نیست، شکی وجود ندارد. در این هم به گمانم هم نظر باشیم که مرگِ نا خواسته ی حتا یک انسان هم اتفاقِ تراژیکی ست.اسراییلی، فلسطینی یا هر کجایی؛ بی گناه و  گناهکار هم ندارد. ولی بگذار در زمانه ای که به واسطه ی  رسانه ها از احوال دیگران با عدد ها خبردار می شویم و بر اساسِ همان میزانی که ترازویِ تو را به سمتِ اسراییل متمایل می کند، آمارِ کشته شدگانِ دو طرف را مقایسه کنیم. تا دیروز800 نفر فلسطینی و 14 نفر اسراییلی.( واقعن چندشم می شود از این مقایسه، چندشم می شود. می فهمی رفیق؟).

• در موردِ دولتِ ایران هم تمامِ حرفِ من این است که چرا حس هایِ ما واکنشی شده است؟ هر چه از دیدِ حکومت بد است ناگزیر در داوریِ اخلاقیِ ما خوب خواهد بود و برعکس. این به گمانِ من نه منطقی است و نه انسانی. این طور نیست؟یعنی دلیل نمی شود وقتی حکومت از مساله فلسطین استفاده تبلیغاتی می کند ما نسبتِ به آن بی تفاوت باشیم. لزومی ندارد با ادبیاتِ و شیوه ی حکومتی درباره ی فلسطین حرف زد.راه های دیگری هم وجود دارد.

• اما در موردِ اعراب نوشته ای  " راستی، کینه ی دیرینه و دیرپامان از اعراب را فراموش نکن  "

بگذار برایت مثالی بزنم. این تجربه ایست که ایرانیانِ خارج از کشور به  تمامی درک می کنند. بارها برایم پیش آمده است که وقتی به یک خارجی ملیتم را گفته ام در جوابم ( گیرم به شوخی) گفته است: " وی، وی، اَمَدی نِجاد، نیو کِلِر، نیو کِلِر. وی، ایران".می بینی با سه، چهار کلمه نسخه ی تو و هویتت را و هستی ات را می پیچند.هر بار هم باید کلی وقت صرف کنی تا حسابِ حکومتِ ایران و ایرانیان را از هم جدا کنی.تازه این قسمتِ شیرین و طنزآمیز قضیه است. حالا فرض کن وقتی به کسی بگویی ایرانی هستی، در جوابت بگوید که تروریستی.چرا؟چون تو ایرانی هستی و قوه ی سنجشِ او با توجه به تصویری که از ایران دارد( به واسطه رسانه ها) این طور حکم می کند.

به هر حال ما چه در ایران و چه خارج از ایران همیشه از این رفتار یکسو نگر که همه ی یک ملت را یک کاسه میکند و با یک چوب می زند، به درستی  شاکی بوده ایم و هستیم.حالا چرا وقتی به اعراب می رسیم خودمان همان می کنیم که دیگران با ما کرده اند جای سوال دارد. نمی دانم؛ اگر فکر می کنی که همه ی اعراب از پشتِ همانی اند که ایران را گشود و می شود انتقامِ آن ملعون را از آن کودکِ پنج ساله فلسطینی گرفت بحث دیگری ست.اگر فکر می کنی که اعراب نویسنده و شاعر و روشنفکر و فیلسوف و هنرمند  ندارند و همه در چادرهایشان مشغولِ سوسمار خوردنند باید بگویم این همان منطقی ست که تمامِ ایرانیان را " اَمَدی نِجاد" و ناگزیر "تروریست" می داند.

و این را هم باید بپذیریم که ما ایرانیان به واسطه ی همان توهمی که پیشتر به آن اشاره کرده ام  ودلایلِ دیگر یکی از نژاد پرست ترین مللِ روی زمین هستیم. فقط خوشبختانه هنوز دنیا آب کافی برای شناکردن در اختیارمان نگذاشته است.

• نوشته ای "وانگهی کی اشغال گر نیست؟ ما الان روی خاکی هستیم که زمانی آشوری ها حاکمان آن بودند. این خاک دست به دست گشته تا حال، و کشوری روش نقش بسته که به گمان مان امروز مال ماست، اما فردا چی؟"

اشغالِ خاکِ دیگری اتفاقِ تازه ای در تاریخ نیست ولی با این دید که پدیده ای سابقه تاریخی دارد نمی توان تاییدش کرد. به گمانم موافقی که نمی توانیم برده داری، جنگ هایِ جهانی، انفجارِ بمبِ اتم و صد ها اتفاقِ شومِ دیگر را به صرف اینکه در کتاب های تاریخ وجود دارند تایید کنیم و( زبانم لال) اگر باز هم رخ دادند با آنها همصدا شویم. به اینها اضافه کن که این برای اولین بار است که انسانِ پرادعایِ متمدنِ قرنِ بیستمی با چنین پدیده ای مواجه می شود. یعنی اشغالِ فلسطین پیشِ چشم همین دولتمردانِ  فیلسوف مآب و صلح دوست رخ داده است.

نوشته ای " اما فردا چی؟". یعنی به گمانِ تو اگر فردا کسی قدرتش را داشت و توانست سرزمینِ ما را اشغال کند ما باید کلاهمان را به نشانه احترام از سر بر داریم و بگوییم "ممنون که زحمتِ اشغالِ خاکِ ما را کشیدید؛ چه این کار در تاریخ مسبوقِ به سابقه است و دیر یا زود کسی می آمد و این خاک را اشغال می کرد، حالا کی از شما بهتر؟!" ؟ به نظرِ تو ما اجازه جان دادن برای پس گرفتنِ خاکمان را خواهیم داشت یا اینکه این آهنین بودن ها فقط مالِ وقتی ست که ویرمان می گیرد سرودِ "ای ایران " بخوانیم.حدس می زنم که درباره ی ایران اینطور فکر نمی کنی. ولی حداقل درصدی از آنچه که حق خودت می دانی، حق دیگران هم بدان. حرف هایِ کلیشه ای لزومن مزخرف و  پرت و پلا نیستند.

• باری، امروز که نسلی در آن سرزمین متولد شده است و نسلی دیگر به خاک سپرده شده، حرفِ خذفِ اسراییل از رویِ نقشه مصداقِ لغت نامه ایِ سخنانِ بندِ تنبانی است که من و شما خوب می شناسیم.

ولی مخالف بودن با حذفِ اسراییل به معنایِ موافقت با هر غلطی نیست که دولتِ اسراییل می کند. این قضاوت های صفر و یکی به گمانم نتیجه   متولد شدن و گذراندنِ کودکی و نوجوانی درفاصله دهه های پنجاه  وشصت خورشیدی در ایران است؛که همه ی ما کم و بیش به نوعی دچارِش هستیم. به هر رو باید بپذیریم حکومتِ ایدئولوژیکی که برای بقا، برای خودش دشمن می تراشید ( و می تراشد) و هر روز شعارِ مرگ بر این و آن و نه این و نه آن در دهانِ ما می گذاشت تاثیرِ عمیقی در ناخودآگاه و قوه ی سنجشِ ما گذاشته است.   

پرسیده بودی که چرا نمی نویسم.حالم خوب نیست علی.ساده و معمولی.به چیپ ترین معنای واژه حالم خوب نیست.نه بحرانِ فلسفی دارم نه هیچ مرگِ دیگری.فقط حالم خوب نیست.

وقتی حالم خوب نیست، وقتی بی حوصله ام نه فیلم می بینم، نه کتاب می خوانم و نه اینهمه درسِ تلنبار شده را.می افتم به جان اینترنت.اسمش را گذاشته ام مغناطیس های مادر قحبه.

با خودم میگویم اگر قرار است روزی روزگاری در سرزمینِ خودم کاری بکنم، نمی دانم، فیلمی بسازم، شعری چاپ کنم یا هر غلطِ دیگری، باید حالا که از آن خاک دورم درصد زیادی از انرژی ام را برای ارتباط با آن جامعه بگذارم.می دانی که مقصودم از ارتباط چیست. همین که توی باغِ اتفاقاتی که آنجا می افتد باشی.نه فقط در حدِ تیترِ خبر. کمی بیشتر. کمی پایینتر. آنجا که  همزبان هایت نظراتشان را می نویسند. عجیب اینکه مدتی ست که این نظر ها (کامنت ها) بیشتر توجه ام را جلب می کند تا خود مطلب.این است که لیست بلند بالایی از وبلاگ ها و سایت های ایرانی را در قسمت علاقه مندی هایم ذخیره کرده ام.  نزدیک به صد تا. از نوشته های فرهیختگان تا نوجوانی که اتفاقاتِ مدرسه شان را می نویسد. که همه اینها کم و بیش به یک اندازه به من دید می دهد. یعنی چیز یاد می گیرم ازشان.متوجه ای؟ حتا خواندن نوشته های سانتی مانتالِ فلان پسر یا دخترِ دبیرستانی هم برایم جذاب است. چرا که به هزار و یک دلیل ما به اندازه کافی چیزهایی که باید راجع به همدیگر نمی دانیم. حالا یا این فرصت را نداشته ایم یا داشته ایم و بلاهت به خرج داده ایم یا ... نمی دانم. ما هیچ وقت نه با خودمان دیالوگ داشته ایم نه با دنیا. که نتیجه اولی غیبت و فضولی است و پیامدِ دومی هم توهمِ ایرانی. آقا بد چیزیست این توهمِ ایرانی، بد چیزیست. بگذریم، دور شدم از حرفِ اصلی ام.

خلاصه اینکه ارواحِ شکمم با گشت و گذار در قسمت نظر های( کامنت دانی) سایت ها و وبلاگ های ایرانی جامعه شناسی می کنم. گاهی یادِ مزخرف های تو می افتم. تعبیرِ سرتاسر غلط و سفسطه آمیزت از ابرمرد و بحث هایت راجع به توده و این حرف ها.اینکه کون آسمان پاره شده و یک عده نخبه نزولِ اجلال فرموده اند تا دنیایِ تاریکِ ما، عوام، را روشن فرمایند. اینکه می شود بی در نظر گرفتنِ زمینه ی( کنتکس) اندیشه ای صاحب آن فکر را شماتت کرد. یعنی اینکه گفت " فلان فلان شده تو چرا اینطور فکر میکنی؟".

خلاصه همه این ها را نوشتم که بگویم چند روز است که با قطعیت نمی توانم حرفت را رد کنم. که بگویم چند روز است که عصبانی ام. حالم گرفته است.

حالم گرفته است وقتی می بینم هم زبانهایم که بر پایه همان توهم ایرانی که ذکرش رفت خود را مهمان نوازترین و باهوش ترین و صلح دوست ترین و انسان ترین و ترین و ترین و ترینِ... مردم زمین می دانند چطور برای دولت اسراییل هورا می کشند.

علی عزیز!

نمی دانم چرا اینگونه شده ایم. این درست که در این سی سال و بلکم از آن پیشتر روزگاری بر ما گذشته است که انتظارِ رفتار نرمال و طبیعی داشتن از ما غیر منطقی است. این درست که تمامِ زندگیِ ما شده است واکنش. واکنش به کنشِ شاه و شیخ. اینها همه درست. ولی آیا بدیهی ترین حس هایمان را، حتا منطقمان را هم از دست داده ایم؟  

نمی فهمم رفتار کسانی را که بزرگترین عملِ سیاسیِ شان نظر گذاشتن در سایت ها و وبلاگ ها با نامِ مستعار است؛ در حالی که اکثریتِ قریب به اتفاقشان خارج از ایران زندگی می کنند. می فهمی؟ میشناسیشان؟ همانها که در دانشگاه ها پای کوچکترین بیانه های حتا صنفی را حاضر نبودند ( و نیستند) امضا کنند.همانها که پایه ی هیچ تحصن و اعتصابِ غذا و اعتراضی نبودند. " ما سیاسی نیستیم "  " ما پیِ دردسر نمی گردیم " و از این حرف ها که می دانی.همین هایی که وقتی خاری به پای فلان مخالفِ سوخته حکومت می رود مرثیه سرایی می کنند که بیا و ببین. حالا در برابرِ گوشت و پوست و استخوان و آرزوهای سوخته ی یک ملت جشن گرفته اند. همین انسان ترین و صلح دوست ترین و ترین و ترین مردمِ دنیا.

علی به نظر تو ما با خودمان چه کرده ایم؟ که حتا آن خبرنگارِ به ظاهر انتلکتوالِ ما هم انگار یا تاریخ را از یاد برده است یا  با مسئله فلسطین رودربایستی دارد.

آخر خانم ! آقا! عزیز! ... چرا همیشه در گفتگوهایی که با منطق مرسومِ دولتمردانِ اکسیدنتال ( غربی ) صورت می گیرد، اصل قضیه فراموش می شود؟ چرا اینها هیچ وقت نمی پرسند که دولت اسراییل چه غلطی در سرزمین های فلسطینی می کند؟ با کدام قانون؟ با کدام منطق؟

حالم گرفته است علی!

طبیعتن هیچ انسانِ عاقلی که مشخصات انسان بودن و عاقل بودن را توامان داراست از خشونت جانبداری نمی کند. اما می دانی در سرتاسرِ اروپا نام و تندیس کشته شدگان گروه مقاومت ( یا گروه های شبیه به آن) را می شود بر سر درِ دانشگاه ها و میدان ها دید. یعنی کسانی که برای بازپس گرفتنِ خاکشان از بیگانه کشته شدند و عده ای را به کشتن دادند.منطقِ سیاستمدارانِ اروپایی می گوید که اینها شهیدند، مقدسند. و این منطق ـ گفتمان آنقدر اعتماد به نفس دارد ( در معنای وقیحانه کلمه) که تندیس مستعمره گیرانش در طول قرون را هم  راه به راه اینجا و آنجا در شهرها  نصب کرده است.

علی! حالم گرفته می شود وقتی در چنین میدان هایی مثلن با کسی قرار دارم. یا وقتی می بینم که توریست ها با تندیسِ کسی عکس می گیرند که صد سالِ پیش مثلن در هندوچین  هزاران کیلومتر دورتر از اروپا خون مردم را در شیشه می کرده است.

می بینی علی؟ همین منطق فلسطینی هایی را که برای خاکشان می جنگند جانی و ضد بشریت می خواند. یعنی تعریفِ بشر و حقوقش برای اینها فقط در محدوده ی مرز های خودشان اعتبار دارد. آنگلوساکسون و اروپایی. بلوند و چشم آبی.

وقتی هم که ازشان بپرسی:" خب اصلن دولت اسراییل با چه اجازه ای وارد سرزمینِ فلسطینی شده است؟ " خواهند گفت که " اینجا مالِ آنها بوده است از قبل" "کی؟ از چه زمانی؟ " " سه هزار سالِ پیش". فرض کن علی ما برویم از مصر تا مرز های هند را اشغال کنیم و بعد هم بگوییم که بعله اینجا یک زمانی مالِ ما بوده است. اصلن برویم همین بحرین که تا پنجاه سال پیش جزِ ایران بود دو تا و نصفی سرباز پیاده کنیم. چه ها که نخواهند کرد همین آقایان و خانم هایِ صلح دوست و متمدن.

خلاصه که علی حالم گرفته است. چه کار میشود کرد؟ توی اینترنت می گردم و فحش خوار و مادر میدهم به حماس و دولت اسراییل و بقیه مادر قحبه هایی که مسئولِ این فجایع اند.عصبانی ام و زیاد می نویسم.

باشی و خوش.

قربانت، علی، یازدهمِ دی ماهِ هشتاد و هفت خورشیدی.